Workshop: Soevereiniteit

Waar ligt de grens tussen stadsoptimalisatie en controle over mensen?

In 2035 is er een Europees kader dat expliciet onderscheid maakt tussen AI die de stad optimaliseert en AI die individuen volgt of beïnvloedt. Elke stedelijke AI-toepassing is publiek toetsbaar op dit onderscheid. Bewoners hebben inzage in welke systemen hen raken en kunnen bezwaar maken.

Vragen per tijdstap

• 2035: Wat staat er en werkt het? Wie heeft de regie?
• 2030: Welke afspraken, standaarden of structuren zijn dan al operationeel?
• 2027: Wat is er gestart, getest of besloten?
• Voor eind 2026: Wat moet nu beginnen - en wie neemt het initiatief?

Bijdrage aan het manifest

Welke democratische waarborgen moeten in elke Europese AI-laag verankerd zijn?

Waaraan werken we in deze workshop?

• Een Europese definitie van de grens tussen stadsoptimalisatie en individuele controle.
• Verplichte publieke registers van stedelijke AI-systemen - transparant en toegankelijk voor bewoners.
• Een recht op uitleg voor burgers bij geautomatiseerde beslissingen die hen direct raken.

Tijdschema
13:00 Introductie
Facilitator introduceert het workshopthema en de kernvraag. Deelnemers stellen zich kort voor: naam, stad, en één zin over waarom dit thema voor hen urgent is. De vier scenario's voor 2036 worden als gezamenlijk vertrekpunt gepresenteerd.
13:30 Input verzamelen
Gelegenheid om lezingen te geven door deelnemers die gaan over het thema.
14:00 Eindbeeld vaststellen
Wat is het gewenste eindbeeld voor 2036 op dit thema? De groep stelt dit gezamenlijk vast - ambitieus en concreet. Dit is de landing waarnaar wordt teruggewerkt. De facilitator bewaakt dat er een gedeeld beeld ontstaat voordat het volgende blok begint.
14:30 Pauze
14:45 Vertalen in een film
Vanuit het gewenste eindbeeld uit de vorige stap schrijven we een scenario voor de film over onze eigen toekomst. Dat mag dystopisch zijn als Black Mirror, of juist optimistisch als Her. Als het zich maar afspeelt in 2036. En daarna maken we die film ook echt, met behulp van generatieve AI-tooling. Samen geven de scenario's een beeld van de stad over tien jaar.
15:15 Backcasting
Terugwerken van 2036 naar nu. Wat moet er in 2030 staan? Wat in 2027? Wat moet er dus vóór eind 2026 beginnen? Per tijdstap: wie doet wat, en wat blokkeert het? De facilitator houdt drie tijdshorizonten aan: 2036, 2031, 2027.
15:30 Positiebepaling
Wat is de gezamenlijke positie van deze groep? Drie concrete aanbevelingen die voortvloeien uit de backcasting - gericht aan de EU, nationale overheden of steden onderling.
16:00 Redactie
Met behulp van Dembrane schrijven we de bijdrage op: eindbeeld, tijdlijn en drie aanbevelingen. Maximaal één A4. Deze tekst wordt ingebracht in de plenaire terugkoppeling om 17.00 uur.
16:30 Wrap-up
We delen de uitkomsten met elkaar.